Beleggen is niet zonder risico. In 1929 gaat het goed mis op de Amerikaanse beurs. Na een sterke koersdaling raken aandeelhouders in paniek en dumpen massaal hun aandelen. Hierdoor worden de aandelen snel minder waard en stort de financiële markt in. Veel mensen hebben namelijk geld geleend om aandelen te kopen en blijven met torenhoge schulden achter. Het heeft verstrekkende gevolgen voor de hele wereld en dus ook voor Nederland. De Amerikanen hebben minder geld te besteden, ze kopen minder producten van ons Nederlanders waardoor wij veel minder geld verdienen. Bedrijven krijgen het moeilijk. Grote werkloosheid is het gevolg. Pas tien jaar later gaat het beter en komt de financiële wereld weer op adem. De kans bestaat altijd, dat de beurs heftig reageert op ontwikkelingen in de wereld. Zo spat in 2000 de zogenaamde Internetbubble uit elkaar en zorgt meer recentelijk de schommelende olieprijs en slecht beleid van Amerikaanse banken voor grote onrust op de beurs. En daarmee komen we bij de gevaren van beleggen. Matthijs, wat zijn die gevaren nou precies? Nou, er zijn heel veel gevaren. Op moment dat je bang bent, dan moet je niet gaan beleggen, maar kun je beter gaan sparen. Een gevaar is, dat bedrijven waarin je belegt, dat die failliet gaan. Daarom zeg ik: stop niet al je geld in één aandeel, maar spreidt je geld over verschillende bedrijven. Een ander gevaar is, dat je gaat beleggen met geleend geld, want op het moment dat je belegt met geleend geld, dan moet je wel die lening gaan terugbetalen, terwijl die koersen naar beneden zijn gegaan. Ja, dan heb je dus een dubbel risico eigenlijk? Absoluut. Andere risico’s waar ik nog aan moet denken? Ja, een ander risico is, dat of het nou terecht is of onterecht, koersen kunnen gewoon gaan dalen. En dat heeft allemaal te maken met emotie op de beurs. Op moment dat mensen angstig zijn en al hun aandelen gaan verkopen, ja, of het nou terecht is of niet, die koers gaat naar beneden. Maar jij zegt “emotie”, je hoort ook veel over vertrouwen, dat het zo belangrijk is dat de consumenten vertrouwen houden in de markt en alles, het gaat vaak om grote bedragen, het vertrouwen is ineens weg, de emotie speelt een rol, mensen worden angstig en hoeps, alles gaat kapot? Ja. Ja, men zegt wel eens: “de markt wordt gedicteerd door hebzucht en angst”, op het moment, dat mensen angstig zijn, dan zijn aandelen relatief ondergewaardeerd. Ja. Maar Tom, emotie, dat is ook de spanning en het leuke hè natuurlijk van dat beleggen, heb jij dat ook, dat je soms echt je nagels af zit te bijten en dat je denkt van: mijn God, als het maar goed gaat!” Het is echt inderdaad dat je: “jeetje, en dan gaat ie…, waarom gaat hij naar beneden?” en dan gaat die koers naar beneden, en dan verkoop je toch niet, omdat je…En waarom niet? Ja, maar dan moet je verlies nemen. En verlies nemen is toch erg, dat is toch erg jammer, dat doe je ook niet. De andere kant is: winst nemen is ook nog weer heel moeilijk, want die gaat omhoog en dan denk je altijd, dat hij weer verder omhoog gaat. Maar ja, “van winst nemen is er nooit iemand armer geworden” zeggen we, dus heb je dan wel eens wat mensen om je heen nodig om dat te overleggen om dat te doen. Want er is niks makkelijker als een aandeel kopen. Maar dan? Ja, dan zeg je “overleggen met andere mensen”, maar verkeerd advies, er is vaak genoeg iemand die zegt “oh nou, dat moet je even zo doen” Ja. dat komt natuurlijk ook voor, maar daar ga je soms wel op in en soms niet op in, dat is dan aan je zelf en dat hangt ook van het risico dat je zelf wilt lopen. Eén ding is wel zo: je moet het geld niet nodig hebben, eigenlijk moet je het vijf jaar kwijt kunnen zijn? Kwijt kunnen zijn wil je toch dat risico kunnen nemen, want anders dan slaap je toch niet lekker. Dat is een hele belangrijke? Dat is een hele belangrijke. Je zorgt, dat je dat geld gewoon kwijt kan zijn, anders heb je een probleem. Als die koersen nou laag staan Matthijs, moet ik dan kopen of niet? Ja, absoluut kopen! Want…? Want uit de geschiedenis blijkt al, dat op het moment dat de aandelen hard zijn gedaald, dat je het beste kunt kopen. Ja. Doe jij dat ook, Tom: altijd kopen bij lage koersen? Ik heb mijn hele hebben en houden… Nee hoor. Nou, ja, zeg het maar! Er rokend ingestopt. Nee. Je weet dus niet wanneer de laagste koers is, dat is het vervelende. Maar natuurlijk: als bij Albert Heijn alles 20% goedkoper is, gaat iedereen er ook hard heen om te kopen. En op de beurs doet men het niet. Merkwaardig. Ja. Ja, dat is dan eigenlijk ook vreemd. Maar jij doet dat dus wel? Nou, steeds een plukje.