Mijn grootvader was kunstschilder. Hij woonde in zo’n jaren ’30 huis, zo’n voortuintje met grint, een halfronde voordeur met een luikje. En binnen links de trap omhoog, granieten vloer achterin de keuken, kamer en suite en dan een klein net tuintje, en daar weer achter de groentetuin. Zijn atelier was op de eerste verdieping: een kamer vol met potten met kwasten, paletten met oude en nieuwe verf, schilderijen die nog ingelijst moesten worden. En op de ezel een portret van mijn oma dat nog niet af was. Op een dag zag ik plotseling een penseel liggen die ik nog nooit eerder gezien had. Opa? Je hebt hem gevonden! Mijn grootvader schoof van een houten bankje wat spullen opzij en gebaarde me om te gaan zitten. Dit is niet zomaar een penseel, dit is de penseel van Tjin. Lang, lang geleden woonde er in China een jongetje dat Tjin heette. En zijn ouders waren zo arm, dat ze hem niet naar school konden sturen. En toch zat Tjin iedere dag bij school. Buiten. En dan keek hij door het raam naar binnen waar kinderen met penselen en inkt de prachtigste figuren op rijstpapier maakten. En Tjin tekende ze na. Gewoon met een stokje in het zand. Maar iedere dag als de school uitging, verdween alles wat Tjin had gemaakt, door de voetstappen van de kinderen of het waaien van de wind. Tot op die ene dag. Tjin zat weer zoals altijd buiten in het zand met het stokje te tekenen toen er een oude man langs kwam. Zo Tjin, zit je daar weer, waarom zit je niet binnen? Mijn ouders hebben geen geld om mij naar school te sturen. Maar je zit hier elke dag? Ja. En toen haalde de man uit zijn ene mouw een penseel tevoorschijn en gaf hem aan Tjin. En uit de andere mouw haalde hij een pot met inkt. En uit zijn mantel een rol rijstpapier. Alsjeblieft Tjin, voor jou, maar het is niet zomaar een penseel, het is niet zomaar inkt en niet zomaar papier! En voordat Tjin kon bedanken was de man al weg! Tjin rolde het papier uit. En zo tekende hij de hele dag met inkt en een penseel, dezelfde tekens als de kinderen in de klas. Toen de school uit was, bleef Tjin nog even zitten. Hij rolde het papier weer uit en hij wilde even iets anders tekenen. Een kommetje rijst. En hij tekende de rijst en hij had nog niet het laatste rijstkorreltje getekend, de penseel van papier gehaald of pats!, daar had hij een echte kom rijst in zijn handen! En hij proefde. Het smaakte niet eens naar inkt. Hij rende met zijn spullen naar huis en liet zijn moeder de rijst proeven, tekende opnieuw een kommetje rijst en pats! En zo tekende Tjin rijst voor het hele arme dorp. Of hij tekende een huis als er een storm was geweest en pats! Maar het liefst tekende Tjin kraanvogels. En altijd op het moment, dat hij een stipje zette op de plaats van het oog van de kraanvogel en zijn penseel los haalde, kon de vogel los van het papier, vloog weg, maar kwam altijd terug bij Tjin. Het verhaal van die jongen met de wonderlijke penseel bereikte ook de keizer van China en Tjin werd ontboden. En Tjin tekende voor de keizer een kommetje rijst dat hij minzaam in ontvangst nam. Tjin, teken voor mij soldaten! Nee. Tjin wist wat soldaten deden. Tjin, ik ben jouw keizer, teken soldaten! Maar weer weigerde Tjin en hij werd opgesloten in de gevangenis. Maar hij was nog niet alleen of hij haalde de penseel tevoorschijn, de inkt, rolde zijn papier uit en hij tekende een deur. En hij had de klink nog niet geschilderd of pats, en Tjin weg. Hij vluchtte met zijn ouders naar een andere streek om uit handen van de keizer te blijven. En hij besloot vanaf die dag nooit meer een tekening echt helemaal af te maken. Nou ja, wel eens als er ergens hongersnood was, pats, een kommetje rijst. Maar verder niet. En zo groeide hij op en Tjin zal een jaar of 18 geweest zijn en hij zat net weer een kraanvogel te tekenen toen er een meisje voorbijkwam. Een mooi meisje. En één druppel inkt viel pats, van de penseel precies op de plek van het oog van de kraanvogel en wrap het beest kwam los van het papier, vloog weg. Het werd gezien door de keizer en niet lang daarna stond de keizer opnieuw voor Tjin. Zo Tjin, zo zien we elkaar opnieuw, teken soldaten! Nee! Maar Tjin was ouder en slimmer. Soldaten teken ik niet, Sire, maar ik weet een eiland waar zoveel goud ligt, met al dat goud kunt u zoveel soldaten inhuren als u maar wilt, meer dan ik kan tekenen! En Tjin rolde het papier uit en hij tekende golven en hij tekende een prachtig eiland en hij had nog niet het laatste blad aan de laatste boom getekend of pats, daar stonden ze op het strand en daar ver op zee het eiland. Tjin, hoe komen we daar? En Tjin tekende een boot, pats! En de keizer en zijn gevolg stapten aan boord, Tjin tekende wolken, zag de golven en langzaam dreef de boot met de keizer in de richting van het eiland. Maar ze waren nog niet halverwege of Tjin rolde zijn papier uit, doopte de penseel stevig in de inkt en hij tekende gitzwarte luchten, huizenhoge golven en bliksemschichten, en hij haalde zijn penseel van het papier en een geweldige storm brak los. Huizenhoge golven. Tjin!!!! En het schip van de keizer verging met man en muis. Opa? Ik had mijn grootvader nog nooit zo zien vertellen. En wie denk jij dat de nieuwe keizer van China werd? Tjin? Tjin. Mijn opa stond op, keek naar het portret van mijn oma en glimlachte. Kom, oma wacht met het eten. Rijst? Nee, aardappels.