Vlinders in je buik, je krijgt geen hap door je keel en slapelozen nachten. Wie kent dat gevoel niet? Uiteraard vraag je je dan niet af waarom je zo anders reageert. Wetenschappers doen dat wèl!
Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kunt u kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.
Dit is een stukje code waarmee u de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.
Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven uw pagina. Handig wanneer u de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.
Wat is de chemie van verliefdheid? Daarover praat ik met biopsycholoog Sandra Langeslag, welkom. Ja, wat is verliefdheid nou eigenlijk? Ja, verliefdheid is eigenlijk dat ene speciale gevoel voor die ene speciale persoon. En bij verliefdheid zijn eigenlijk vier soorten symptomen noem ik het altijd die optreden: mensen gaan zich anders voelen, emotioneel, hè, je kan blij worden of juist heel jaloers. En mensen gaan zich anders gedragen, we gaan bijvoorbeeld staren. Er zijn allerlei lichamelijke reacties, ja, vlinders in de buik, blozen, hartkloppingen. En mensen gaan ook anders denken, dus mensen hebben een beter geheugen en meer aandacht voor hun geliefde. En waar wordt dat dan door veroorzaakt? Nou, er zijn natuurlijk heel veel symptomen, dus er is niet één stofje of één hersengebiedje wat erbij betrokken is: er zijn meerdere dingen aan de hand. Maar er zijn eigenlijk drie stofjes waarvan we denken dat ze betrokken zijn bij verliefdheid. En welke zijn dat? Nou, het eerste stofje is bijvoorbeeld dopamine, dat zorgt er waarschijnlijk voor, dat je een soort van verslaafd bent aan je geliefde hè, je wil alsmaar bij je geliefde zijn, alles van die persoon weten. Dus dat komt vrij en daardoor dat zorgt ervoor, dat je zo gefocust op iemand raakt? Precies, ja. Er is nog een ander stofje: noradrenaline heet dat, en dat weten we niet zeker, maar dat zorgt er misschien voor, dat mensen extra goed dingen onthouden die hun geliefde doen, hè, dus echt triviale dingen die je van andere mensen niet onthoudt, wat iemand ooit gezegd heeft, wat hij ooit gedaan heeft, wat hij aan had bijvoorbeeld op de eerste date. En extra aandacht voor de geliefde, dat zou door noradrenaline kunnen komen. En dan nog het laatste stofje: serotonine, dat zal er misschien, dat weten we ook nog niet zeker, maar dat zou ervoor kunnen zorgen, dat je de hele dag aan je geliefde denkt, want mensen die verliefd zijn rapporteren wel tot 90% van de tijd dat ze wakker zijn, dat ze aan hun geliefde aan het denken zijn. En dat zou te maken kunnen hebben met een tekort aan serotonine. Okay, dus het chemische proces dat plaatsvindt en je hebt daar ook de hersenen onderzocht; wat zie je daar gebeuren als iemand verliefd is? Ja, dus bij mijn onderzoeken test ik verliefde proefpersonen en die heb ik dan foto’s gegeven, die moeten ze inleveren, foto’s van hun geliefde, van een gewone vriend die ze dus ook kennen en die ze ook aardig vinden, en van een onbekende. En dan meet ik hun hersengolven terwijl ze naar die foto’s kijken. En dan zie je duidelijk wat anders gebeuren bij de persoon waar ze verliefd op zijn? Ja, dus je ziet nu daar zie je dus die hersengolven en je ziet, dat de doorgetrokken streep, dat is de hersengolf voor de geliefde, die verschilt duidelijk van de andere twee hersengolven. De bovenste, daar gebeurt dus meer? Ja, precies, ja. En deze hersengolf laat eigenlijk zien, dat je meer aandacht besteedt aan de foto van je geliefde dan aan de foto’s van de andere twee personen. Ja, en hoe worden we nou verliefd, bestaat liefde op het eerste gezicht bijvoorbeeld of is het altijd iets wat moet groeien? Nou, ik denk, dat het allebei kan, want er zijn mensen hè die verliefd worden echt op het eerste gezicht en andere mensen worden pas verliefd terwijl ze iemand al jaren kennen, dus dat kan allebei. Ja, en zijn er dan situaties te bedenken waarin je er meer ontvankelijk voor bent? Jazeker, je kunt je bijvoorbeeld ook indenken, dat als jij op een leuk feestje bent, hartstikke gezellig, lekker aan het dansen, dat iemand die voorbij komt veel leuker is dan dat dat als diezelfde persoon voorbij komt als je ’s ochtends chagrijnig in de bus zit bijvoorbeeld. Okay, dus dat heeft heel erg te maken met je eigen gemoedstoestand? Het heeft heel erg te maken met of je niet zozeer bewust ervoor open staat, maar of jij in een goede stemming bent en want dat straat af op mensen die voorbij komen. Okay, dus voornamelijk met alcohol op wordt het vaak een stuk aantrekkelijker allemaal? Ja, precies, ja. Dat is ook bewezen hè? Ja, je lacht er wel om, maar het schijnt toch echt zo te zijn. Maar zit er een maximale tijd aan verliefd zijn? Ja, de theorie is dat verliefdheid eigenlijk maximaal 6 tot 18 maanden duurt, dus een half tot anderhalf jaar. Dat is jammer hè? Ja, nou, aan de andere kant: als je 90% van de tijd dat je wakker bent aan je geliefde denkt is misschien ook wel fijn, dat dat op een gegeven moment wat afneemt. Ja, dat is waar, het is ook heel vermoeiend. Ja. Dus het idee is, dat verliefdheid steeds minder wordt naarmate je langer verliefd bent en dat het dan eventueel over kan gaan in houden van. Precies. Hè, want we hebben langere relaties dan anderhalf jaar. Of zit er een limiet aan het aantal keer dat je verliefd kan worden? Ik denk het niet, ik denk, dat er wel grote persoonlijke verschillen zijn hè, er zijn mensen, die worden nooit verliefd of één keertje in hun leven, en er zijn mensen, die zijn om de haverklap verliefd. Ja, en waar ligt dat dan aan? Ja, dat weet ik niet zo goed, dat is denk ik, ja, echt een kenmerk, een persoonlijkheidskenmerk van iemand, ja. Okay, en als je dan eenmaal die liefde hebt, hoe houden we dat dan het langste goed? Ja, als je liefde levend wil houden moet je zorgen, dat je leuke spannende nieuwe dingen met mekaar doet, bijvoorbeeld samen sporten hè, want dan krijg je ook weer… Nou, dat is toch niet zo heel spannend? Nou, maar daar krijg je wel bijvoorbeeld een hogere hartslag van, allerlei van die hormonen die je dan weer, daardoor vindt je de persoon waarmee je sport ook weer leuker. Aha, dus daar komen ook weer die juiste stofjes bij vrij? Precies, ja. Of dus de spannende dingen hè, of nieuwe dingen, bijvoorbeeld een weekendje Parijs of ja, dat helpt. Een spannende film kijken? Ja, dat helpt enorm! Okay, dankjewel voor de tip!