Spelden

Koninklijke scepters, stokken van majorettes en gezagsstaven uit vreemde culturen brachten ons op het idee om reversspelden te ontwerpen. Deze kun je op verschillende manieren construeren. Hier volgen er drie.

Gestapelde speld

Materialen en gereedschappen
stukje messingdraad, 2 mm dik en ongeveer 6 cm lang
stukje messingdraad, 1 mm dik en 10 cm lang
stukje messingbuis, 3/2 mm (3 mm buiten- en 2 mm binnendiameter), 4 mm lang
enkele voorwerpen: kralen, spiraal en messingen balletje van 5 mm met gat van 3 mm
dasspeldbeveiliger
secondelijm

Ontwerp
Een dikke metalen draad vormt de basis. Daarop stapel je een aantal voorwerpen en die monteer je tot een speld. We zijn hierbij geïnspireerd door de oorijzers uit Nederlandse klederdrachten waar soms zulke spiralen aanzitten. In een verzameling vonden we een conische spiraal van messingdraad en enkele mooie grote kralen, een keramische en een van metaal.

Werkwijze
Sla de messingdraad van 2 mm aan één uiteinde plat. Schuif de voorwerpen een voor een op de draad. Voordat je het laatste aanbrengt, neem je de messingdraad van 1 mm dikte en buig je daar een oogje aan, net groot genoeg om op de staaf te passen. Dit is de speld die door de kleding gaat. Sla het oogje plat om hem extra stevig te maken.
Buig een haakse bocht aan de draad zodat deze over de grootste kraal heen valt. Schuif het stukje buis over de draad en doe er een druppel secondelijm op. Deze loopt door het buisje en zet meteen de spel vast. Lijm nu, ook met secondelijm, het balletje erop.
Wanneer de speld niet hard genoeg is, kun je hem tussen twee platbektangetjes torderen, ofwel draaien. Daar wordt de speld aanmerkelijk harder van.

Geklemde speld

Materialen en gereedschappen
2 stukken messingdraad, 1 mm dik, elk ongeveer 12 cm lang
stukje messingbuis, 3/2 mm (3 mm buiten- en 2 mm binnendiameter), 4 mm lang
kraal
brander
polijstmateriaal
dasspeldbeveiliger

Ontwerp
Dit is een heel speelse speld. Deze oude, messingen kraal doet denken aan het hart van een zonnebloem. Maar je zou hiervoor ook een Zeeuwse knop kunnen gebruiken. We hebben een spiraal van draad gemaakt en deze om de kraal heen geklemd. De uitstekende delen lijken wel benen, waardoor het geheel aan een vrolijk figuurtje doet denken.

Werkwijze
Smelt een bolletje aan de draad. Als de kraal er dan nog overheen kan, kun je eerst een stukje buis in de kraal lijmen. Plaats de kraal aan de draad tot deze achter het bolletje blijft zitten. Buig de draad meteen achter de kraal haaks om. Om een spiraal te maken draai je het andere stukje om een houten staafje. Trek de spiraal iets uit, zodat deze mooi is om de kraal. Haak de uiteinden om elkaar zodat de kraal vastgeklemd is en laat de uiteinden wat uitsteken.

Hangende speld

Materialen en gereedschappen
zilveren bal, diameter 12 mm
zilverdraad, 1 mm dik, 6 cm lang
zilverdraad, 1 mm dik, 16 cm lang
zilverbuis, 3/2 mm (3 mm buiten- en 2 mm binnendiameter), 4 mm lang
zilverbuis, 2/1 mm (2 mm buiten- en 1 mm binnendiameter), 6 cm lang
zilverplaat, 1,5 x 1,5 cm, 0,5 mm dik
soldeer- en polijstmateriaal

Ontwerp
Het uitgangspunt van deze speld is een majorettestokje met een bol aan het eind. Bij deze speld is alles opgestapeld en hangt de speld aan een stukje buis waaraan de speld gesoldeerd is. Er is gekozen voor een dubbele speld, zodat je hem ook goed in je haar zou kunnen dragen.

Werkwijze
1. Zaag uit het plaatje zilver een cirkel van 1,5 cm. Sla deze cirkel hol en vijl de rand vlak, zodat je die van bovenaf ziet. Dit geeft een schotelidee. Polijst de binnen- en de buitenkant en schuur de rand mat. Boor in het midden een gaatje van 1 mm.
2. Smelt een bolletje aan een uiteinde van de draad van 6 cm.
3. Schuif de bal eraan totdat deze achter het bolletje haakt. Schuif de schotel erachter. Schuif nu de buis van 2/1 mm erachteraan. Hierdoor blijft de schotel ook zitten.
4. Buig de andere draad in het midden 180 graden om zodat het kleine stukje buis er precies in past. Soldeer draad en buisje aan elkaar vast en buig nu de uiteinden meteen achter het buisje haaks om.
5. Aan de uiteinden van de speld vijl je een lange, niet te scherpe punt.
6. Schuif het buisje aan de speld en polijst het sieraad verder af. Aan de uiteinden van de speld vijl je een lange, niet te scherpe punt.