6. Leiden
8 februari 2006, 16:10 uur, Ned. 1

Het afscheid van de Romeinen

Op de Peutinger Kaart staat 'Lugdunum'.
Dit is niet Leiden, zoals in de Gouden Eeuw wordt aangenomen.
In de Romeinse tijd stroomt grensrivier de Rijn, bij Katwijk in zee. Dit is het eindpunt van de reis, die presentatrice Ivette Forster maakt.

In de Romeinse tijd leven de Kaninefaten langs de Hollandse kust. Zij zijn een afsplitsing van De Bataven.

De Romeinen graven onder leiding van bevelhebber Corbulo een kanaal van de Rijn naar de Maas. Aan dat kanaal ligt Forum Hadriani, een handelsplaats en bestuurscentrum, dat van Keizer Hadrianus stadsrechten krijgt.

Professor Reuvens, de eerste hoogleraar archeologie ter wereld, doet hier rond 1830 onderzoek.
Reuvens is in 1830 ook directeur van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. In deze schatkamer van archeologisch Nederland ziet Ivette een aantal bekende vondsten terug.

Het gezichtsmasker van de Romeinse officier en de grote hoeveelheid vondsten van militaire afkomst geven aan De Romeinen in Nederland een grote legermacht hebben om de grenzen van hun rijk te bewaken. Na de de Bataafse Opstand breekt een en periode van rust aan. De vrede brengt welvaart.

Die welvaart blijkt uit de Sarcofaag van Simpelveld, de vele munten en een schrijfplankje uit Valkenburg aan de Rijn.

Valkenburg is een van de best onderzochte Romeinse forten in noordwest Europa.
Op de Peutinger Kaart staat bij Praetorium Agripinae een groot badgebouw getekend. Archeologen hebben daarvan tot nu toe geen resten kunnen vinden.
Wel zijn fundamenten van een handelsnederzetting gevonden. Die fundamenten doen vermoeden, dat er tussen de Rijnmond en Engeland een levendige handel plaatsvond.

De tocht langs de Limes eindigt op het strand van Katwijk. Het laatste fort, de de mysterieuze Brittenburg, is in de golven verdwenen.
Op de plaats waar vroeger de Rijn in zee stroomde, ontmoet Ivette opnieuw professor W.A. van Es.
Hij geeft aan hoe het Romeinse rijk in verval raakte: De tijd van de grote volksverhuizingen brak aan. Germaanse troepen staken in 406 de Rijn definitief over en in 476 viel Rome.
Zijn conclusie is dat de vredesperiode van het Romeinse Rijk een inspiratiebron kan zijn voor het hedendaagse Europa: een wereld waarin mensen met verschillende culturele achtergronden samenleven.